zaterdag 28 mei 2011

Vaag, vaag...

Soera 2:168-170

Eén van de belangrijkste tekortkomingen van de Koran is het ontbreken van gegevens die nodig zijn om te begrijpen wat er staat, anders gezegd, de vaagheid. Lees bijvoorbeeld het volgende:
168. O mensen, eet op aarde wat wettig en goed is om te eten, en treed niet in het spoor van de duivel. (...)
Stel, je wilt weten wat je volgens de islamitische regels wel en niet mag eten. Wat heb je dan aan dit vers? Het eerste deel van het vers zegt eigenlijk dat het goed is om te eten wat goed is, maar dat konden we zelf ook wel bedenken. Het tweede deel van het vers - gaat dat nog wel over eten trouwens? - helpt evenmin: we weten immers niet wat de duivel zoal eet.

De aandacht is nu gericht op de duivel, laten we eens zien wat de koranschrijver over dit onderwerp verder nog te zeggen heeft.
168. (...) Zeker, hij is een openlijke vijand.
169. Want hij draagt je op te doen wat slecht en schandelijk is (...)
Wat moet ik me bij een 'openlijke vijand' voorstellen? Is de duivel zichtbaar dan? Maar wacht, de schrijver verstrekt ons in vers 169 belangrijke informatie: de vijandschap van de duivel blijkt uit het feit dat hij de gelovigen opdracht geeft slechte dingen te doen. Arme gelovigen. Ik wou dat ik wist aan wat voor slechte dingen de schrijver hier dacht, maar helaas, dat staat er dan weer niet. We gaan verder:
169. (...) en dat je dingen over Allah vertelt die je niet weet.
En welke dingen zijn dat dan? Kan de schrijver misschien wat voorbeelden geven? We komen er niet achter, want de schrijver gaat ineens (opnieuw) over op een ander onderwerp.
170. Wanneer tegen hen gezegd wordt: "volg wat Allah heeft onthuld", dan zeggen zij: "Nee, wij zullen het voorbeeld van onze voorouders volgen." (...)
Wie zijn die mensen die de opdracht krijgen om te volgen? Wat betekent het volgen van wat Allah heeft onthuld voor hen? Waarom willen die mensen dat niet? Vragen zijn er genoeg, maar antwoorden krijgen we niet. Dat is geen kwestie van overdreven bescheidenheid van de schrijver, want als hij hoort dat die mensen liever in de voetsporen van hun voorouders treden, is zijn reactie:
170. (...) Wat?! En dat terwijl jullie voorouders totaal geen verstand hadden en op de verkeerde weg waren!
Schrijver is niet op zijn mondje gevallen. Beledigen kan hij.

vrijdag 27 mei 2011

Alleen Allah's gelovigen


Soera 2:165-167

Het volgende vers is een afwijzing van geloofsrichtingen waarin mensen er naast Allah nog andere goden op na houden. 
165. Maar er zijn mensen die voor zichzelf anderen naast Allah nemen, zij houden van hen zoals ze van Allah zouden moeten houden - de gelovigen houden meer van Allah. (...)
Met "de gelovigen" zal de schrijver wel moslims bedoelen, iedereen de naast Allah er nog andere goden op nahoudt is dus geen gelovige. Over wat voor groep of groepen zou de schrijver het hier hebben?

Nu weten we toevallig dat de islam zich in het begin vooral tegen het christendom afzette, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de inscripties op de Rotskoepel. We weten ook dat het christelijke leerstuk van de Drie-Eenheid in de ogen van moslims neerkomt op polytheïsme, en dat Jezus in de Koran nadrukkelijk als niet-God wordt neergezet is ook bekend. Kortom, vers 165 zou best wel eens op christenen kunnen slaan. De schrijver laat er geen gras over groeien en stelt in hetzelfde vers al straf in het vooruitzicht:
165 (...) Och konden die overtreders maar zien, wanneer de bestraffing komt, dat alle macht aan Allah is en dat hij streng is in het bestraffen!
Maar het is de schrijver niet genoeg dat de 'polytheïsten' te zijner tijd straf krijgen, hij moet ze nu al door het slijk halen door te voorspellen dat de leiders en het volk elkaar als een baksteen zullen laten vallen:
166. Dan zouden degenen die gevolgd worden zich ontdoen van hun volgelingen: zij zouden de straf zien en alle banden verbreken.
167. En alle volgelingen zouden zeggen: "konden we maar terug, dan zouden we hen verloochenen zoals zij ook ons verloochend hebben". (...)
De fantasie van de schrijver is hier volledig op hol. En zoals zo vaak in de Koran eindigt de rit in de hel:
167 (...) En zo zal Allah hun laten zien dat hun daden tot vreselijke spijt leiden, en zij zullen nooit meer uit het vuur komen.

vrijdag 20 mei 2011

Meteorologie voor Dummies

Soera 12:163-164

Na de vervloekingen van vers 159 t/m 161 met als klap op de vuurpijl het dreigende vers 162 tapt de schrijver ineens uit een ander vaatje:
163. En jullie Allah is één Allah! Er is geen god behalve Hij, de Weldadige, de Genadige.
Dit komt ons enigszins bekend voor uit het Bijbelboek Deuteronomium:
Deut. 6:4. Luister, Israël! Jahweh, onze God, Jahweh is de enige!
En nu hebben we dus een probleem. Als de God van de moslims de enige is dan kan de God van Israël niet óók de enige zijn - tenzij we het over dezelfde hebben natuurlijk, maar dat geloven alleen moslims. Enfin, we gaan verder op een ander onderwerp (hooguit één vers lang bij iets stilstaan is in de Koran heel gewoon).
164. Zie! In de schepping van de hemelen en de aarde, in de afwisseling van de nacht en de dag, in het zeilen van de schepen over de oceaan voor het gewin van de mensen, in de regen die Allah doet neerdalen uit de lucht, en het leven dat Hij daarmee geeft aan de aarde die dood is; in de dieren van alle soorten die Hij over de aarde verspreidt, in het draaien van de winden, en de wolken die zij volgen als hun slaven tussen de lucht en de aarde; hierin zijn tekenen voor een volk dat wijs is.
Je zou dit vers kunnen opvatten als een gedichtje, bloemrijk proza waarin het er meer om gaat een gevoel over te brengen dan om een zaak nauwkeurig te beschrijven, maar het eind van het vers maakt duidelijk dat we het zo niet moeten lezen: "hierin zijn tekenen voor een volk dat wijs is". Kortom, de zaken die hier beschreven worden zijn voor wijze mensen bewijzen. Maar wat moeten van deze 'tekenen' denken?
  1. Het zeilen van handelsschepen is niet echt een 'teken voor een volk dat wijs is', eerder een uiting van een volk dat wijs is (slim genoeg om schepen te maken namelijk).
  2. Dat er in een woestijnachtig gebied allerlei leven verschijnt als het een keer regent bewijst natuurlijk dat dat leven er al was; alleen iemand die er geen verstand van heeft denkt dat de aarde echt dood was.
  3. Dat de winden de wolken volgen is onzin (maar zo vertaalt Yusufali het wel); aan de andere kant is de vertaling van Pickthal en Shakir, dat juist de wolken gehoorzaam zijn, zonder betekenis omdat ze er niet bij vertellen aan wie ze dan gehoorzaam zijn en wat ze in die gehoorzaamheid dan doen of laten.
Wat moet een 'volk dat wijs is' met dit soort oppervlakkig, onnozel en inhoudsloos gepraat? Op zijn best: de schouders ophalen. Maar ik denk eerder dat een volk dat wijs is het zal zien als een bewijs dat de schrijver niet wijs was, of tenminste niet wijzer dan de rest.